WD My Passport Data Recovery (Ανάκτηση Δεδομένων):
Τι συμβαίνει πραγματικά
Οι εξωτερικοί δίσκοι Western Digital My Passport είναι από τους πιο διαδεδομένους φορητούς δίσκους 2.5”. Είναι μικροί, βολικοί στη μεταφορά και βγαίνουν σε πολλές χωρητικότητες (από 500GB έως 6TB).
Το πρόβλημα; Οι περισσότεροι χρήστες πιστεύουν ότι η ανάκτηση δεδομένων είναι «ένα πρόγραμμα» ή «ένα κουμπί». Στους WD My Passport αυτό είναι συχνά συνταγή καταστροφής, γιατί δεν είναι όλοι ίδιοι δίσκοι εσωτερικά και δεν συμπεριφέρονται όλοι το ίδιο.
Σημαντικό: Πολλές οικογένειες My Passport είναι SMR, άλλες CMR, αρκετές έχουν κρυπτογράφηση (SED) και κάποιες βασίζονται σε μηχανισμούς όπως 2nd translator, media cache και έντονα background activities. Για να δείτε αναλυτικά τι σημαίνει SMR/CMR, δείτε εδώ:
διαφορές SMR vs CMR στους WD δίσκους.
Οικογένειες WD My Passport & συχνότερες βλάβες
Η Western Digital χωρίζει τους δίσκους της σε εσωτερικές «οικογένειες» (families). Οι οικογένειες έχουν κοινή γεωμετρία, firmware, αριθμό κεφαλών και συμπεριφορά. Με άλλα λόγια: δύο WD My Passport που μοιάζουν ίδιοι απ’ έξω μπορεί να είναι εντελώς διαφορετικοί μέσα — και αυτό καθορίζει το πώς γίνεται σωστά η ανάκτηση δεδομένων.
Οι συχνότερες οικογένειες που συναντάμε σε WD My Passport
- Palmer – 1TB, 2 κεφαλές, SMR
Παραδείγματα: WD10SMZW-11Y0TS0, WD10SDZW-11UMGS0 - Charger – 2TB, 4 κεφαλές, SMR
Παραδείγματα: WD20SMZW-11YFCS0, WD20SDZW-11JJ8S0 - Spyglass I – 3TB & 4TB, 8–10 κεφαλές, CMR
Παραδείγματα: WD30NMZW-11GX6S1, WD40NPZZ-00PDPT0 - Spyglass II – 4TB, 8–10 κεφαλές, SMR
Παραδείγματα: WD40NDZW-11MR8S1, WD40NDZW-11A8JS1 - Spyglass III – 4TB & 5TB, 8–10 κεφαλές, SMR
Παραδείγματα: WD40NDZW-11BCSS0, WD50NDZW-11BCVS1 - Oakmont2 – 4TB, 5TB & 6TB, 8–12 κεφαλές, SMR
Παραδείγματα: WD60NDZW-11C8XS1
Palmer (1TB): κεφαλές, stiction & firmware σφάλματα
Στους Palmer η συχνότερη βλάβη είναι οι κατεστραμμένες κεφαλές, συνήθως από πτώση/κρούση ή κακή μεταχείριση. Οι δίσκοι αυτοί είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι και έχουν πολύ μικρό fault tolerance στα μηχανικά μέρη.
Επειδή είναι SMR, το Write Protection (WP) σε hardware επίπεδο είναι απολύτως κρίσιμο πριν από οποιαδήποτε διαδικασία ανάκτησης. Με λάθος χειρισμούς, υπάρχει κίνδυνος να προκληθεί καταστροφή κρίσιμων μεταφραστών (translators) και ο δίσκος να εμφανίζει «μηδενικά».
Δεύτερη συχνή βλάβη είναι το stiction (οι κεφαλές κολλάνε στα platters και ο δίσκος δεν μπορεί να περιστραφεί). Αν ακούτε περίεργους ήχους/χτυπήματα ή ο δίσκος «παλεύει» να ξεκινήσει, σταματήστε τον δίσκο άμεσα. Μπορείτε να ακούσετε χαρακτηριστικά παραδείγματα εδώ:
ήχοι κατεστραμμένων κεφαλών & stiction.
Τέλος, εμφανίζονται πολύ συχνά και βλάβες firmware (π.χ. 2nd translator, Relo, AOC/Abort On Command). Αυτές οι περιπτώσεις αντιμετωπίζονται μόνο με εξειδικευμένες τεχνικές και εργαλεία ανάκτησης.
Charger (2TB): ίδιο concept, πιο «aggressive» συμπεριφορά
Οι Charger ακολουθούν αντίστοιχη λογική με τους Palmer, όμως είναι συχνά πιο «επιθετικοί» σε επίπεδο firmware. Μιας και βασίζονται στον 2nd translator, οι βλάβες στο firmware είναι συχνότερες.
Πάντως, οι πιο συχνές βλάβες στατιστικά είναι πάλι οι κεφαλές, ενώ συναντάμε και media damage λόγω χαμηλής ανοχής σε ταλαντώσεις/κραδασμούς.
Πρακτικό συμπέρασμα: Σε Charger το Write Protection σε hardware επίπεδο δεν είναι απλά «καλό να υπάρχει» — είναι προϋπόθεση. Είναι από τις οικογένειες που δεν συγχωρούν λάθη.
Spyglass I (3TB–4TB): CMR, πολλές κεφαλές και SED κρυπτογράφηση
Η οικογένεια Spyglass I είναι CMR, άρα δεν βασίζεται στην ίδια λογική SMR/2nd translator. Αυτό αφαιρεί κάποιους κινδύνους, αλλά φέρνει άλλους: 
- Πολλές κεφαλές (συνήθως 8+), άρα η αντικατάσταση κεφαλών είναι πιο απαιτητική.
- Σε μεγάλο ποσοστό είναι SED (Self-Encrypted Drive) και τα δεδομένα είναι κρυπτογραφημένα.
- Η μετατροπή USB → SATA χωρίς σωστή διαδικασία μπορεί να οδηγήσει σε κρυπτογραφημένα/άχρηστα δεδομένα.
Σε τέτοιες περιπτώσεις απαιτείται εξειδικευμένη πρόσβαση στον μικροκώδικα και ασφαλείς διαδικασίες αποκρυπτογράφησης.
Spyglass II & III (SMR): 2nd translator, WP πριν την εκκίνηση, firmware επεμβάσεις
Οι Spyglass II & III επιστρέφουν δυναμικά στο SMR μοντέλο. Εδώ ο 2nd translator είναι κεντρικός, άρα το Write Protection σε hardware επίπεδο πρέπει να υπάρχει πριν από κρίσιμες διαδικασίες ανάκτησης (όχι “software write-blocker” και όχι “το βάζουμε μετά”), και μάλιστα πρέπει να γίνεται ακόμα και στη διάρκεια του διαγνωστικού ελέγχου και όχι μόνο όταν ξεκινήσουμε τη διαδικασία ανάκτησης. Πρακτικά, ένας υποβαθμισμένος δίσκος θα πρέπει να έχει προστασία εγγραφής πριν από κάθε τροφοδοσία.
Επιπλέον, σε αρκετές περιπτώσεις η διαδικασία αντικατάστασης κεφαλών δεν αρκεί από μόνη της: χρειάζονται και στοχευμένες επεμβάσεις firmware ώστε ο δίσκος να «συνεργαστεί» και να επιτρέψει ασφαλή ανάγνωση.
Oakmont2 (4TB–6TB): πιο σύνθετη SMR αρχιτεκτονική
Στην οικογένεια Oakmont2 η WD εφαρμόζει ένα σύνθετο μοτίβο με 2nd translator + media cache + SVG ώστε να βελτιώσει την SMR απόδοση, προσπαθώντας ουσιαστικά να ελαχιστοποιήσει τις “ασθένειες” της SMR τεχνολογίας.
Στην πράξη, τα πιο συχνά περιστατικά αφορούν κυρίως κατεστραμμένες κεφαλές και βλάβες στο firmware.
Απαιτούν σωστή στρατηγική όπως περιγράφηκε παραπάνω.
Ιδιαιτερότητες των WD My Passport
1) Format και TRIM: πολλές φορές σημαίνει «μηδενικά»
Στους SMR My Passport δίσκους, ένα απλό format (quick format) μπορεί να οδηγήσει σε ενεργοποίηση μηχανισμών τύπου TRIM/zeroing, με αποτέλεσμα οι εντολές ανάγνωσης να επιστρέφουν μηδενικά. Σε τέτοιες περιπτώσεις, οι συμβατικές λύσεις ανάκτησης με software δεν αποδίδουν. Στην Northwind Data Recovery έχουμε λύσεις για αυτές τις περιπτώσεις, όμως είναι ιδιαίτερα πολύπλοκες και σε καμία περίπτωση δεν στηρίζονται σε κλασικά λογισμικά του εμπορίου. Στην πράξη, αναλύουμε τον translator του δίσκου έτσι ώστε να βρούμε παλιότερες εγγραφές και με χειροκίνητες διαδικασίες δημιουργούμε και πάλι το filesystem.
2) Κρυπτογράφηση & μοναδικό κλειδί στην πλακέτα
Σε οικογένειες όπως Charger, Spyglass II, Spyglass III & Oakmont2, τα δεδομένα κρυπτογραφούνται με μοναδικό κλειδί που βρίσκεται στην πλακέτα. Αν η πλακέτα χαθεί ή υποστεί σοβαρή βλάβη, η ανάκτηση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη έως αδύνατη χωρίς τις σωστές διαδικασίες (και σε ορισμένα σενάρια μπορεί να είναι μη ανακτήσιμη).
3) Background activities, supermodules & λάθος τεχνικές που καταστρέφουν modules
Οι SMR οικογένειες χρησιμοποιούν μεγάλα supermodules και εκτελούν έντονες διεργασίες στο παρασκήνιο. Παλαιές τεχνικές που λειτουργούσαν σε CMR WD μοντέλα (π.χ. “clear reallocation”) δεν ισχύουν εδώ και μπορούν να δημιουργήσουν μόνιμα προβλήματα σε κρίσιμα modules. Η σωστή αντιμετώπιση απαιτεί τεχνικές που μπλοκάρουν τις ανεπιθύμητες background ενέργειες και επιτρέπουν ασφαλή ανάγνωση.
Για WD δίσκους (γενικά)
Αν ο δίσκος σας είναι Western Digital αλλά δεν είστε σίγουροι ότι είναι My Passport, ή ανήκει σε παλιότερες γενιές Passport, μπορείτε να δείτε και τη γενική μας σελίδα για WD:
Ανάκτηση δεδομένων από Western Digital δίσκους.
Συμπέρασμα
Η ανάκτηση δεδομένων από WD My Passport δεν είναι “ένα κουμπί”. Είναι συνδυασμός σωστής διάγνωσης, σωστής στρατηγικής ανά οικογένεια (SMR/CMR/SED) και σωστών τεχνικών από την πρώτη στιγμή. Όσο πιο γρήγορα αποφευχθούν λάθος χειρισμοί, τόσο μεγαλύτερες οι πιθανότητες επιτυχίας.
Πριν κάνετε οτιδήποτε άλλο
Αν ο WD My Passport σας:
- δεν αναγνωρίζεται,
- κάνει περίεργους ήχους,
- έπεσε κάτω,
- έγινε format κατά λάθος,
- ή σας είπαν ότι «δεν γίνεται»,
μην πειραματίζεστε άλλο. Κάθε επιπλέον προσπάθεια μπορεί να μειώσει δραματικά τις πιθανότητες ανάκτησης.
Στη Northwind Data Recovery η αξιολόγηση γίνεται από μηχανικούς ανάκτησης δεδομένων με εμπειρία δεκαετιών.